drezyna-wspomnienia

Widok z mojego okna (o koszaliskiej wskotorwce)


Wspomnienia Przemysawa Musiaa dotyczce dziaalnoci koszaliskiej kolei dojazdowej.

    1.Wigilia na kolejce


    "Od urodzenia czyli od 1979r. mieszkam przy stacji kolei wskotorowej w Koszalinie. Moje pierwsze wspomnienia sigaj roku 1984. Nie byo ju wtedy w Koszalinie parowozów, ale przyjeday te z Biaogardu, bo tam obsugiway ruch do 86r. Do Koszalina przybyway na pukanie kota.
   Z mojego domu do stacji kolei jest mniej ni 100 metrów. To naturalne, e musiaem tam trafi prdzej czy póniej. Pocztkowo, kiedy miaem 4-5 lat, chodziem tam z rodzicami a potem z kolegami.
   Najlepiej zapamitaem potny ruch: 6 par pocigów dziennie, obojtnie: czy wito, Boe Narodzenie, Nowy Rok, Wielkanoc, pocigi jedziy cay czas. Do tego przynajmniej 2 pary pocigów towarowych. Nawet w wita! Pamitam jedn zim: Wigilia, sypie nieg, choinka si pali, my siedzimy przy stole, jest  siódma wieczorem, a tu nagle sycha: przyjeda towarowy. Haas-aduj transportery do Bobolic czy Biaogardu. A moe wielina? W Wigili...
   
    2.Stacja czynna caodobowo


    Inna historia, tym razem byo to lato. Miaem wtedy 8-9 lat. Gorca, upalna noc wic okno otwarte. Nagle, w rodku nocy sycha haasy ze stacji: gwizdy, odgosy przetaczania, komendy kolejarzy, machanie kierownika pocigu latark, uderzenia zderzaków wagonów. Przyjecha towarowy... Latem, w czasie niw czsto zdarzao si, e nawet o 2-3 w nocy szed pocig towarowy. Jesieni w czasie wykopek-tak samo. Ruch by praktycznie caodobowy. I towarowy, i osobowy. Bo pierwszy pocig osobowy wyjeda z Koszalina po 4 rano, ostatni wraca po 22.00 a w nocy towarowe. Sowem, ruch by ogromny. W 1988 w samym tylko Koszalinie pracowao 17-18 maszynistów a jeszcze w1992r  byo ich 13-u.
    Jak ju mówiem, w Koszalinie w czasach mojego dziecistwa nie byo ju czynnych parowozów. Ale pamitam widok odstawionych 5 sztuk serii Px-48, eksploatowanych u nas od poowy lat 70. To bya ostatnia seria jedca na koszaliskiej wskotorówce. Stay odstawione na bocznicy: 3 sztuki przeznaczone na zom, jeden sprzedany do Niemiec a jeden do muzeum. Kolejarze mówili mi, e jeden z Px-ów przyszed zaledwie miesic wczeniej z naprawy gównej w ZNTK w Nowym Sczu, pojedzi krótko i zaraz potem zosta odstawiony, bo przysza decyzja o likwidacji trakcji parowej...Te parowozy stay na stacji od 1986 do 88r.
    Ale pamitam te jak przyjeday parowozy z Biaogardu na czyszczenie kotów. Najpierw przyjeda ze skadem wygaszony parowóz z parowozowni w Biaogardzie. Kolejarze pchali go na lokomotywowni a ju na drugi dzie wyjeda z pen par na stacj w Koszalinie, jedzi kilka razy w t i z powrotem i wraca na lokomotywowni. Jeli wszystko byo OK, to nastpnego dnia-znów wygaszony-wraca na stacj w Biaogardzie. Takie czyszczenie kotów robiono tylko w Koszalinie, parowozownia w Biaogardzie nie miaa do tego warunków.
    Jak wspominaem, w Koszalinie w tym czasie (poowa lat 80.) nie byo ju parowozów tylko trakcja spalinowa, podczas gdy w Biaogardzie byy jeszcze 2 albo 3 parowozy Px i tylko jedna lokomotywa spalinowa. I tak byo do 1986r. Parowozy z Biaogardu obsugiway wtedy pocigi do wielina, Sawoborza, Gocina.
    Z moich okien wida byo dobrze tory kolejki. Jak w takiej sytuacji mona nie interesowa si wskotorówk?! Jak tylko wracaem ze szkoy to rzucaem tornister i pdem na stacj. Moe uda si wej do lokomotywy a moe nawet pojedzi? Albo chocia popatrze na przetaczanie wagonów normalnotorowych na transportery. I tak trwao to szczcie do 1989r. A póniej coraz mniej i mniej: najpierw  zawiesili ruch towarowy w niedziele i wita, póniej zosta tylko w dni robocze od poniedziaku do pitku. Np. w 1988r. byo 30 pocigów towarowych w miesicu, praktycznie co najmniej jeden dziennie a czsto i dwa. A czasami i trzeci-w nocy. I to tylko w Koszalinie, nie liczc Biaogardu. A np. w 1999r. to nawet 30 pocigów towarowych w cigu caego roku ju nie byo. Tak samo z adunkami-w1999 koszaliska wskotorówka przewioza 6000 ton towarów w cigu caego roku. podczas gdy a w1988r. tyle towarów przewozio si w cigu jednego miesica!


    3.Znikajce parowozy


    W 1986 pón jesieni pojawiy si rumuskie wagony spalinowe. Pamitam, którego razu wróciem ze szkoy a tu na stacji stoj nowiutkie, byszczce wagony.Wtedy zaczy powoli znika parowozy, które stay na stacji ju okoo 2 lat. Najpierw jeden, za kilka dni-patrz-nie ma drugiego.W cigu 2 tygodni 1988 znikno wszystkie 5 parowozów....
    W 1992r. pod koniec czerwca, na chwil wróci parowóz do Koszalina. Byo to przy okazji specjalnego przejazdu po szlaku koszaliskiej wskotorówki. To byo w pitek-pamitam-bo miaem wtedy zakoczenie roku szkolnego i rozdanie wiadectw i- niestety- nie mogem przyj. Kilka dni wczeniej przyjecha do Koszalina na platformie normalnotorowej parowóz Px-48 3901, ten sam który dzi stoi w muzeum w Gryficach. Wtedy przyjecha z kolejki gryfickiej z napisami „Ciuchcia Retro Ekspres” bo wówczas po raz pierwszy PKP uruchomia latem w soboty i niedziele taki pocig. Jedzi na trasie Gryfice-Rewal-Trzebiatów i z powrotem. Ciuchci retro obsugiway wówczas 2 parowozy-wspomniany Px48 3901 oraz Px-48 3912. Jedziy w Gryficach na zmian.
 Przejazd w Koszalinie w czerwcu 1992r. by czci imprezy zorganizowanej przez Zarzd Kolei Dojazdowych w Szczecinie, Interlok Pia i Pomorskie Towarzystwo Przyjació Kolei z Gdyni. Gocie przejechali wtedy wszystkie istniejce odcinki Pomorskich Kolei Dojazdowych! To trwao w sumie 2-3 tygodnie. Kady weekend by na innej kolei: Stargardzkiej, Gryfickiej i w Koszalinie (przejechali wtedy do wielina i Bobolic, potem do Biaogardu, Sawoborza, Gocina, Rymania i przez Tpady do Gryfic). Do dzi denerwuj si na samo wspomnienie, bo przez rozdanie wiadectw nie mogem pojecha tym pocigiem. Miaem wtedy 13 lat i to bya jedna z ostatnich szans aby zobaczy wszystkie linie pomorskich kolei dojazdowych.
    Bya jeszcze szansa na powrot parowozu do Koszalina na duej w 1993r, kiedy kolej zaproponowaa aby latem obsugiwa on ruch turystyczny do Rosnowa. Podobny eksperyment przeprowadzono na Stargardzkiej kolei w1993r. Niestety koszaliscy kolejarze nie chcieli nawet o tym sysze. Zwyciy wygoda-obsuga spalinówki jest prostsza i wygodniejsza a w parowozie mona si pobrudzi...

     4. Zakoczenie


    Ostatni rok dziaania kolejki czyli 2001 by naprawd kiepski. Jeszcze w 2000r. byo 6 par pocigów: 3 do wielina i 3 do Rosnowa. A w 2001 ju tylko jeden codzienny pocig: Koszalin-Rosnowo, wyjazd o 10.00.Tam pocig czeka do 14.00 i wraca na 15.00 do Koszalina. Poniewa latem pogoda nie dopisaa to i frekwencja bya bardzo saba. Dlatego w sierpniu pocig jedzi ju tylko w soboty i niedziele.
    Ostatni pocig osobowy na koszaliskiej wskotorówce wyruszy w przedostatni sobot wrzenia (22.09), na tydzie przed oficjalnym zamkniciem kolejki. Trasa: Koszalin-wielino-Koszalin. Skad: jeden Mbxd 2 303. Frekwencja dopisaa-pocig by prawie peny. A potem byo ju tylko wywoenie wyposaenia ze stacji... Natomiast ostatni przejazd pocigu towarowego-z cysternami na lotnisko do Zegrza-odby si 17 wrzenia 2001r. W sumie pocigi towarowe przewiozy w cigu caego roku tylko 900 ton towarów. Jedziy ju tylko do Kurozwcza (na lotnisko) i do Rosnowa (do kotowni osiedlowej). Z dniem 1 padziernika Koszaliska Kolej Dojazdowa zakoczya dziaalno. "